علوم تربيتي - مديريت آموزشي

بيان مساله تحقيق

    توصيه می شود تا قبل از نوشتن اين قسمت ، اقدام به تجزيه و تحليل مساله کرد. با اين کار نسبت به متغيرهای تاثير گذار بر آن به خوبی آشنا شده و از آنها به هنگام نوشتن می توان استفاده نمود. برای اين کار می توان یکي از روش های موجود را بکاربست. متداول ترين روش ها برای تجزيه و تحليل مساله عبارتند از:

1 - شبكه علیت

2 - نمودار استخوان ماهي

3 - نمودارشش كلمه اي( که؟  ،کي؟ ،کجا؟ ، چگونه؟ ،چي؟ ،چرا؟)

     برای بيان مساله تحقيق بايد به نكات زير توجه نمود و سعی کرد تا به شيوه ای مناسب  موارد زير در متن آورده شود:

*اطلاعات زمينه اي در مورد موضوع مورد مطالعه .

*توصيف دقيق مسأله .  

*نحوه بروز يا وقوع .

*وسعت و شدت مساله و عوارض ناشی از آن در جامعه .

*عوامل دخيل در بروز مسأله .

*نحوه برخورد فعلي با مساله .

*آنچه درمورد راه حل مساله می انديشيد .

*فوايد پژوهش و نتايجي  که از حل مشكل انتظار مي رود .(۱)

      در انتخاب و بیان مساله ، چهار نوع اشتباه ممکن است برای بعضی محققین رخ دهد :

1 – مساله را بدون تحلیل جنبه های مختلف آن ، شتاب زده انتخاب می کنند .

2 – بدون مطالعه منابع مربوط به موضوع مورد تحقیق ، اقدام به انتخاب می نمایند .

3 – قبل از انتخاب مساله پژوهشی ، روش اجرای تحقیق را مشخص می کنند .

4 – به جای تعریف دقیق و روشن مفاهیم موجود در مساله ، آن را به طور کلی توصیف می کنند .

    *  برای محدود کردن مساله و در نهایت تدوین آن ، پاسخگویی به سوالات زیر ضروری است :

الف – آیا مساله کاملا روشن است ؟

ب – آیا مفاهیم موجود در مساله دقیقا تعیین و تعریف شده اند ؟

پ – آیا توانایی و مهارت لازم برای انجام پژوهش وجود دارد ؟

ت – آیا چهارچوب نظری برای مساله فراهم شده است ؟                   

     * برای بیان مساله انجام فعالیت های زیر لازم است :

1 – محدود کردن مساله

2 – تعریف مفاهیم

3 – بررسی مفروضات بنیادی . ( ۲ )

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 ۱ –  محمد کمالی . روش تحقیق .

۲ – علی دلاور . روش های تحقیق در روان شناسی و علوم تربیتی . ص ص 83 – 79 .