كنترل   Control

معني لغوي کنترل

            در فرهنگ انگليسي به فارسي آريانپور واژه   control  چنين معني شده است : كنترل كردن ، نظارت كردن ، تنظيم كردن ، بازرسي ، كنترل ، بازبيني ، كاربري . ( 23 ) همچنين در فرهنگ فارسي معين به معني بازرسي و تفتيش آمده است . ( 21 )

تعريف کنترل

تعاريف‌ متعددي‌ از كنترل‌ ارايه‌ گرديده‌ كه‌ در ذيل‌ به‌طور مختصر به‌برخي ‌از آن‌ها اشاره‌ مي‌گردد .

1 - كنترل‌ يعني‌ بررسي‌ اين‌ كه‌ همه‌ چيز بر طبق‌ قوانين‌ و دستورهايي‌ كه‌ قبلا تعيين‌شده‌ بود، انجام‌ مي‌شود يا خير  .

2 - كنترل‌ فرايند حصول‌ از تحقق‌ كارآمد اهداف‌ سازمان‌ است‌ .

3 -  كنترل‌ عبارت‌ است‌ از توجه‌ به‌نتايج‌ كار ( بازخورد ) و پي گيري‌ براي‌ مقايسه ‌فعاليت‌هاي‌ انجام‌ شده‌ با برنامه‌ها و اعمال‌ اصلاحات‌ مقتضي‌ در مواردي‌ كه‌ ازانتظارات‌ انحرافي‌ صورت‌ گرفته‌ است‌ .

4 - فراگرد كنترل ‌، ميزان‌ پيشرفت‌ در جهت‌ هدف‌ها را اندازه‌گيري‌ مي‌كند ومديران‌ را قادر مي‌سازد انحراف‌ از برنامه‌ را به‌هنگام‌ تشخيص‌ دهند و اقدامات‌اصلاحي‌ را به‌عمل‌ آورند .

5 -  كنترل ‌، تلاش‌ منظمي‌ در جهت‌ رسيدن‌ به‌اهداف‌ استاندارد ، طراحي‌ سيستم‌ بازخورد اطلاعات ‌، مقايسه‌ي‌ اجزاي‌ واقعي‌ با استانداردهاي‌ از پيش‌ تعيين‌ شده‌ وسرانجام ‌، تعيين‌ انحرافات‌ احتمالي‌ و سنجش‌ ارزش‌ آن ها بر روند اجرايي‌ است‌ كه‌حداكثر كارآيي‌ را در بر مي‌گيرد .    

6 - نظارت‌ و كنترل‌ به‌معني‌ بازديد و مراقبت‌ از طرز پيشرفت‌ اجراي‌ عمليات‌ درمقايسه‌ با وضع‌ مطلوب‌ و تغيير و تصحيح‌ عمليات‌ به‌منظور جلوگيري‌ از انحراف‌ ازتحقق‌ اهداف‌ سازمان‌ آموزشي‌ است‌ .

7 - كنترل‌ عبارت‌ است‌ از حصول‌ اطمينان‌ از اجراي‌ درست‌ برنامه‌ها . ( 5 )

8 – فايول کنترل را در معناي روش يا وسيله اي به کار مي برد که صحت انجام امور را طبق طرح و نقشه مصوبه و تصميمات متخذه ، احکام صادره و اصول مستقر بررسي نمايد . فايول براي يک کنترل موثر در معناي فوق تحقق چهار شرط را لازم مي پندارد .

اول اين که کنترل با سرعت توام باشد ، دوم پي گيري گردد ، سوم اين که ضمانت اجرا داشته باشد و بالاخره چهارم اين که حاوي تدابير و مقرراتي باشد که از تکرار انحرافات جلوگيري نمايد . ( 6 )           

9 – کنترل عبارت است از مطابقت مراحل مختلف عمليات با اهداف از پيش تعيين شده و حصول اطمينان از پيشرفت مطلوب امور  مي باشد . ( 7 ) 

10 -  کنترل فعاليتي است که ضمن آن عمليات پيش بيني شده با عمليات انجام شده مقايسه مي شوند و در صورت وجود اختلاف و انحراف بين آن چه بايد باشد و آن چه هست به رفع و اصلاح آن ها اقدام شود .

11 -  کنترل عبارت است از فعاليتي منظم که ضمن آن نتايج مورد انتظار در قالب استانداردهاي انجام عمليات معين مي شوند ، سيستم دريافت اطلاعات طراحي مي گردد ، عمليات پيش بيني شده و انجام شده با هم مقايسه مي گردند ، اختلافات و انحرافات مشاهده شده ارزيابي و ميزان اهميت آن ها مشخص مي شوند ، و سرانجام اصلاحات لازم براي تحقق هدف ها و ماموريت هاي سازمان انجام مي گيرند .  ( 8 ) 

12 – کنترل فرآيندي است که مدير از طريق آن ، تطابق عمليات انجام شده را با فعاليت هاي برنامه ريزي شده مي سنجد . ( 9 )

13- كنترل به معناي حفظ و اصلاح موازيني كه مظهر عمليات مطلوب است به كار رفته است ، اين موازين ممكن است محسوس و يا نامحسوس ، مبهم يا مشخص باشد . ( 15 )

14- كنترل عبارت است از يك كوشش منظم در ايجاد ضوابط عملياتي بر اساس اهداف برنامه ، جهت طراحي يك سيستم باز اطلاعاتي به منظور مقايسه عمليات انجام يافته با استانداردهاي از پيش تعيين شده كه در صورت وجود انحراف ميزان آن مشخص شود و در نتيجه هر نوع اقدام انجام گيرد تا اطمينان حاصل گردد كه منابع به موثرترين شكل در نيل به اهداف سازمان به كار گرفته شده است .    ( 15 )

15- كنترل عبارت است از توجه به نتايج كار و پيگيري براي مقايسه فعاليت هاي انجام شده با برنامه ها و اعمال اصلاحات مقتضي در مواردي كه از انتظارات ، انحرافي صورت گرفته است . ( 15 )

16 - كنترل تلاشي است منظم جهت رسيدن به اهداف استاندارد ، طراحي سيستم بازخورد اطلاعات ، مقايسه اجزاي واقعي با استانداردهاي از پيش تعيين شده ، تعيين انحرافات احتمالي و سنجش ارزش آن ها بر روند اجرايي كه در بر گيرنده حداكثر كارايي است . (15 )

17 - وظيفه مديريتي نظارت عبارت از سنجش و اصلاح عملكرد براي بدست آوردن اين اطمينان است كه هدف هاي سازمان و طرح هاي اجرايي آن با كاميابي به انجام رسيده است . نظارت وظيفه هر مدير از رياست عالي مؤسسه تا سرپرست و مديران پايه است . ( 15 )

18- كنترل عبارت است از فعاليتي منظم كه ضمن آن نتايج مورد انتظار در قالب استانداردهاي انجام عمليات معين مي شوند ، سيستم دريافت اطلاعات طراحي مي گردد و عمليات پيش بيني شده و انجام شده با هم مقايسه مي گردند ؛ اختلاف و انحرافات مشاهده شده ارزيابي و ميزان اهميت آن مشخص مي شود و سرانجام اصلاحات لازم براي تحقق هدف ها و ماموريت هاي سازمان انجام  مي گيرد .       ( 15 )

19-  كنترل عبارت است از تصميم گيرها و برنامه ها از زمان اجراي آن ها و اقدامات لازم براي جلوگيري از انحرافات عمليات نسبت به هدف هاي برنامه و تصحيح انحرافات احتمالي به وجود آمده . ( 15 )

20 - كنترل حصول اطمينان از اين كه هدف ها و مقاصد سازمان همه روزه جامه ي عمل به خود . ( 12 )                                                                        21 - كنترل عبارت است از تعيين معيارهاي عملكرد براي افراد ، اندازه گيري عملكرد و مقايسه آن با معيارها ، و اقدام براي تصحيح نقاط ضعف و پرداختن به مسائل موجود .  ( 12 )

22- كنترل كردن وظيفه ي مديريتي ارزيابي كوشش كاركنان و انجام اقدامات اصلاحي براي حصول اطمينان بيش تر از دست يابي به  هدف هاي سازمان است . ( 12 )

23- عبارت است از ، مجموعه تلاشي منظم در جهت رسيدن به اهداف از پيش طراحي شده از طريق بازخور اطلاعات ، عمليات واقعي با استانداردهاي از پيش تعيين شده و سرانجام تعيين انحرافات احتمالي و سپس تصحيح آن ها در راستاي اهداف . ( 16 )

24- كنترل فرايندي است كه عملكرد جاري را به منظور حصول اطمينان از اين كه منجر به وصول هدف هاي از پيش تعيين شده مي شود ،  اندازه گيري مي كند . ( 16 )

25- كنترل به معني بازگردانيدن سيستم به شكل درست و مطلوب آن از طريق كارهاي تصحيح كننده كه يك جريان عملياتي و اجرايي مي باشد . ( 16 ) 

26- كنترل تلاشي است منظم با توجه به هدف هاي از پيش تعيين شده ، استانداردهاي عملكرد را مشخص  مي كند ، عملكرد واقعي را با معيارهاي معين مقايسه مي كند ، انحرافات و درجه اهميت آن ها را تعيين كرده و اقدامات اصلاحي را در صورت لزوم معمول مي دارد .  ( 16 )

27- كنترل تلاش منظمي است در جهت رسيدن به اهداف استاندارد ، طراحي سيستم بازخورد اطلاعات ، مقايسه اجزاي واقعي با استانداردهاي از پيش تعيين شده و سرانجام تعيين انحرافات احتمالي و سنجش ارزش آن ها بر روند اجرايي كه در بر گيرنده حداكثر كارايي است . ( 13 )

28- كنترل يعني بررسي ميزان تحقق اهداف برنامه در اجرا و بررسي دلايل عدم تحقق اهداف و انحرافات از برنامه . كنترل شامل مراحل ذيل مي باشد : 1- برپايي استانداردها و حدود انتظارات 2- ارزيابي عملكرد جاري نسبت به استانداردها و يا حدود انتظارات و تعيين انحرافات 3- اصلاح انحرافات .  ( 14 )

29- كنترل عبارت است از مقايسه عمليات پيش بيني شده با عمليات انجام شده در سازمان كه در صورت وجود اختلاف ، نسبت به اصلاح آن ها اقدام مي شود . يا اين كه كنترل تلاش منظمي است كه همواره فعاليت هاي انجام شده در سازمان را با معيار يا استاندارد كار ( اهداف ) مي سنجد . پس از سنجش مي توان سه حالت را مشاهده كرد :

1 ) عمليات با اهداف و برنامه هاي پيش بيني شده برابر است كه نشانگر فعاليت مطلوب سازمان است .

2 )  عمليات انجام شده كمتر از فعاليت هايي است كه در اهداف و برنامه ها پيش بيني شده است كه در اين صورت لازم است انحرافات ارزش گذاري شده و نقاط ضعف عمليات معلوم و اصلاح شود .

3 )  عمليات انجام شده بيش از طرح و برنامه ها باشد كه در اين صورت لازم است پس از مطالعه عوامل توفيق ، نسبت به اصلاح      برنامه ها و طرح هاي پيش بيني شده اقدام كنيم . ( 14 )  

30 - کنترل را مي توان فرايند بازبيني فعاليت ها براي کسب اطمينان از انجام فعاليت ها بر طبق برنامه دانست ، اين فرايند شامل اصلاح کردن هر کاستي چشم گير و انحرافي نيز مي شود . ( 3 )   

31 - کنترل و نظارت عبارت است از فعاليتي که ضمن آن نتايج مورد انتظار در قالب استاندادهاي انجام عمليات معين مي شوند ، سيستم دريافت اطلاعات طراحي مي گردد ، عمليات پيش بيني شده و انجام شده با هم مقايسه مي گردند ، اختلافات و انحرافات مشاهده شده و ارزيابي و ميزان اهميت آن ها مشخص مي شوند ، و سرانجام اصلاحات لازم براي تحقق هدف ها و ماموريت هاي سازمان انجام مي گيرند . ( 3 )

32 - کنترل و نظارت عبارت است از : ارزیابی تصمیم گیری ها و برنامه ها از زمان اجرای آن ها و اقدامات لازم برای جلوگیری از انحراف عملیات نسبت به هدف های برنامه و تصحیح انحرافات احتمالی به وجود آمده  ( همان طور که در این تعریف ملاحظه می گردد ، ارزشیابی جزيی از نظارت و کنترل به حساب می آید . ( 2 )

33 -  فراگرد كنترل‌ ميزان‌ پيشرفت‌ در جهت‌ هدف‌ها را اندازه‌گيري‌ مي‌كند و مديران‌ راقادر مي‌سازد كه‌ انحراف‌ از برنامه‌ را به‌موقع‌ تشخيص‌ دهند و اقدامات‌ اصلاحي‌ ياتغييرات‌ لازم‌ را به‌عمل‌ آورند .

هم‌چنين‌ ايشان‌ فراگرد كنترل‌ را شامل‌ چهار مرحله‌ مي‌داند:

1 )  تعيين‌ ملاك‌ها و روش‌هاي‌ سنجش‌ و اندازه‌گيري‌ فعاليت‌ها

2 ) نظارت‌ عملكرد و فعاليت‌ها و سنجش‌ و اندازه‌گيري‌ آن ها

3 ) مقايسه‌ي‌ نتايج‌ حاصله‌ از سنجش‌ عملكردها با ملاك‌ها و هدف‌هاي‌ تعيين‌شده ‌.

4 ) اقدام‌ براي‌ تصحيح‌ عملكردها.  ( 4 )

34 - كنترل مديريت حصول اطمينان از اثربخشي و كارايي استفاده از نيروي انساني است . ( 33 )

35- كنترل مديريتي فرآيندي است جهت حصول اطمينان از اينكه فعاليت هاي انجام شده با فعاليت هاي  برنامه ريزي شده مطابقت دارد . ( 34 )

36- كنترل مديريتي تلاشي منظم است براي تعيين استانداردهاي اجراي عمليات در جهت هدف هاي برنامه ريزي ، طراحي        سيستم هاي بازخورد اطلاعات ، مقايسه ي عمليات اجرا شده با استانداردهاي پيش بيني شده ، تعيين ميزان انحرافات و سنجش اهميت آن ها ، و اجراي هر اقدام ضروري براي اطمينان از اين كه با مؤثرترين ، و كارآمدترين شيوه از كليه ي منابع موجود براي تحقق        هدف هاي مشترك استفاده شده است . ( 34 )

37 –  كنترل : كنترل فعاليت ها و عملكردها به گونه اي كه در مسير استاندارد و تحقق هدف هاي سازمان باشد . ( 36 )